“Geen ervaring met paardrijden? Dat is geen enkel probleem. Zelfs kinderen doen dit soort 2 daagse tochten. Het is heel gemakkelijk want ik rijd voorop. A horse follows a horse follows a horse” Dat zijn de woorden van Gavino, de 50 jarige Nieuw Zeelandse gids. By proxy dan. Want het is uiteindelijk mijn tijdelijke reisgenoot Jelle die me over de streep haalt. Maar als ik de gids zie herhaalt hij ongeveer deze woorden. Als ik toen had geweten wat komen ging….


Alleen in Zuid Amerika

Mijn paardevaring bestaat uit broodbeleg en vermomde biefstukken. Ik moet dus volledig vertrouwen op andermans beloften. Maar de volgende ochtend al verlopen de dingen zoals dat alleen maar in Zuid Amerika kan. Als we opbellen voor wat details blijkt de tour te worden ingekort tot 1 dag wegens te hoge waterstanden in een rivier. Even later op de afspreekplek in Vilcabamba meldt de gids dat zijn arm uit de kom ligt en hij zich laat vervangen. We vertrouwen het niet helemaal maar als hij even later met een arm de ijzeren rolluiken van zijn uitspanning omhoog probeert te duwen lijkt er toch iets van waarheid in te zitten. Over de prijs moeten we opnieuw onderhandelen tot plots de rivier geen enkel probleem meer is en we gewoon 2 dagen op pad kunnen.

De informatie komt van een jongeman die het bureau binnen komt. Hij is hooguit 20 jaar en zegt verder niet veel. Gavino stelt hem voor als vervanger. Hij heet Christiano en spreekt alleen Spaans. Paardrijdinstructies in het Spaans. Nog nooit op een paard gezeten. Een bureau dat per 5 minuten met een ander verhaal komt. Alle alarmbellen hadden moeten gaan rinkelen, maar omdat we anders niets te doen hebben die dag en ik me door Jelle laat overtuigen waag ik het er maar op. Louise, de 3e deelnemer van de tour meldt monter dat ze het Spaans wel in Duits kan vertalen. Beiden hebben ruime paardrijervaring. Ik zie mezelf al aan de staart van een galopperend paard hangen terwijl in de verte wat Spaanse scheldwoorden en Duitse echo’s mijn kant op vliegen. Maar ach. Kinderen doen het ook dus wat zou het?

De eerste problemen

Het begin is nog verrassend eenvoudig. Mijn paard is bijzonder kalm en lijkt het gebrek aan autoriteit dat bovenop hem zit gelaten tot zich te nemen. Ik hoef zowaar nauwelijks te sturen omdat ik achter aan de groep rijd. A horse follows a horse follows a horse. Niet dat ik weet hoe dat sturen moet overigens. Christiano vertrekt gewoon en roept iets naar achteren. Ik probeer door de rug van Louise te kijken wat ze doet. Maar na wat voorzichtig proberen begin ik te begrijpen hoe de teugels werken. Omdat mijn paard me niet prompt eraf steigert zal het wel goed zijn.

Maar na een half uur beginnen de eerste grote problemen. We verlaten de weg en moeten een steil zandpaadje op. Zo steil dat wielrenners er niet op komen. Hoe dat moet is me een raadsel. Christiano vertelt dat het alleen lukt als we de paarden bij de manen vasthouden. Zelfs Louise met haar 10 jaar ervaring heeft dit nog nooit meegemaakt. Christiano vliegt met zijn paard de berg op. De andere twee volgen maar mijn paard weigert. Te steil. In de verte hoor ik wat commando’s. Ik moet hem met mijn hakken in de zij porren. Het helpt. Hij schiet omhoog met mij er nog net aan. Boven op de berg wordt me gevraagd hoe het gaat. Waarschijnlijk zie ik spierwit. Met mijn verwilderde ogen van de adrenaline zeg ik iets van “Mwah gaat wel” als ik vanaf deze berg zie dat we nog maar een nietig heuveltje zijn opgegaan ten opzichte van wat nog komen gaat.

De rest van de middag gaan we door steeds ontoegankelijker terrein. Af en toe stopt Christiano om iets te plukken uit de natuur dat we vanavond gaan eten in de refuge waar we overnachten. Langzaam maakt de weelderige begroeiing plaats voor een open landschap. We gaan tot 2500 meter. De paden worden steiler. Direct links van me gaapt een diep ravijn. De hoeven van het paard van mijn voorganger slippen over rollende stenen. Ik vermoed dat mijn paard het niet gemakkelijker heeft. Het is een wonder dat ze hier overeind blijven. Ze beschikken over een beter evenwichtsorgaan dan ik. Het laatste uur neemt de begroeiing weer toe. Af en toe moet ik kleine takjes voor mijn gezicht wegslaan. De takjes worden takken. Het omgrenzingsprofiel van dit pad is duidelijk niet van man en paard. Tot Christiano een enorm mes pakt. We moeten stoppen om versperrende stukken hout weg te hakken. Het ritueel blijft zich herhalen. Nu blijkt dat ze deze tour al 2 maanden niet meer gegeven hebben. We gaan dus niet alleen over riskant maar zelfs deels onbekend terrein.

Podocarpus national park

Na 4 uur doemt plots de refuge op, diep in het afgelegen Podocarpus National Park in het uiterste zuiden van Ecuador. Ik heb het gehaald. Ik kom nauwelijks nog van mijn paard af van de spierpijn die ik door de adrenaline nog niet had gevoeld. De refuge is afgrijselijk primitief. Er is geen electriciteit, douche of toilet. De keuken ligt vol met muizenkeutels. De wasbak is zo smerig dat er geen wit meer is te bekennen. Het is de slechtste voorziening in Zuid Amerika tot nu toe en doet niet onder voor de primitiviteit die ik in Namibië heb gezien. De bedden zien eruit alsof er een lijk onder ligt. Er zijn 2 matrassen terwijl we met ons vieren zijn. Hoe dat moet blijft onduidelijk.

Maar het uitzicht is prachtig. We kijken uit over bergkammen die door de afstand steeds blauwer worden. Er boven gaat de zon onder terwijl de eerste lichtjes op de achtergrond in Vilcabamba gaan branden. Om me heen fonkelen de witte sirenen van de eerste vuurvliegjes. Christiano begint routinematig het avondmaal voor te bereiden op een indoor haard zonder afvoer. De hele nok ziet zwart van binnen. De rook is het signaal voor de vleermuizen om het pand te verlaten. Om me heen vliegen ze naar buiten van me weg tot ze één worden met de nacht.

Naast het ravijn

Die nacht slaap ik slecht. Het bed is zo onhygiënisch dat ik op mijn jas slaap met verder alle kleding aan. Het is bijzonder koud. Allerlei zoemende en jeukende insecten houden me wakker. Bovendien denk ik aan de volgende dag. We moeten dezelfde route weer terug maar dan hoofdzakelijk afdalen. Ik denk aan de steile paden die in omgekeerde richting recht op een ravijnen afgaan met op het laatste moment een bocht. Aan de rollende stenen. Aan de kleiige natte gedeelten waar de hoeven op slippen. Aan hoe ik twee keer bijna voorover het paard afviel in de kleinere afdalingen op de heenweg. En aan Christiano die meer van stunten lijkt te houden dan zijn klanten veilig over de bergen te loodsen. Ik vrees dat het niet goed afloopt.

De volgende dag gaat het inderdaad fout. Maar niet met mij. Nog voordat het moeilijkste stuk begint valt Jelle tijdens een beklimming met zadel en al achterover van het paard af en krijgt een trap in zijn gezicht doordat zijn paard zijn evenwicht probeert te houden. Hij heeft geluk. Rechts van Jelle is op dat moment een enorm ravijn. Maar met zijn gebit is het minder gesteld. Zijn tanden zijn door de klap gevoelloos geworden en er ontwikkelt zich een grote bult over zijn linker gezichtshelft. Het blijkt dat Christiano de zadels niet goed heeft vastgemaakt. Ook mijn zadel was al een aantal keren naar achter geschoten.

Galopperen

Ook op de gevaarlijkste afdalingen gaat het niet allemaal goed. Ik zie mijn paard een paar keer vol de ravijn afgaan en op het laatste moment naar links draaien. Gelukkig kent hij de route. Maar het paard van Jelle is regelmatig achterop, geschrokken door de eerdere val en mist dan de rest. Af en toe zie ik hem boven mij steigeren en rondjes draaien langs het ravijn met zijn bestuurder er nog maar half op waarna de gids van zijn paard af moet om hem bij de teugels terug te leiden waarna zijn eigen paard er vandoor wil. Zelf het gidspaard heeft het moeilijk. Regelmatig zie ik voor mij hoeven bijna het ravijn in slippen. Bij mij zal het vast niet anders zijn.

Na anderhalf uur weet ik beneden bij de rivier dat het gevaarlijkste deel erop zit maar de volgende uren gaat het nog af en toe steil omhoog en omlaag. Erger is dat Christiano besloten heeft om dat stuk maar deels galloperend af te leggen. Elke keer als hij vaart maakt negeert mijn paard mijn instructies nog meer dan hij al deed en schiet erachter aan, onderweg nog wat kippen de stress op het lijf jagend. De takken die ik normaal tijdig kan wegslaan mag ik nu koppen. Christiano is meer bezig met zijn eigen plezier dan met zijn klanten. Vervelend voor de gewonde Jelle die steeds van achterop moet terug zien te komen.

In Vilcabamba neem ik snel afscheid van de groep. Ik wil me opfrissen terwijl de rest andere plannen heeft, zoals een tandarts zoeken. In het dorp kom ik de Nieuw Zeelander weer tegen. Zijn arm hangt er nog hetzelfde bij. Hij vroeg hoe de eerste keer te paard me was bevallen. Ik vraag wanneer hij weer kinderen in zijn tour heeft. Hij geeft geen antwoord.