Ontbijt Dakterras Momenteel geniet ik van de laatste maanden van mijn mini-pensioen: Een korte periode in mijn leven waarin ik helemaal niet hoef. Een periode om allerlei zaken te doen waar ik eerder geen tijd voor kon maken en te genieten van een begrip waar de mensheid nogal wat strijd om heeft geleverd maar desondanks nogal schaars is: Vrijheid.

Ideale werknemer

Sommige mensen vinden dat maar onverstandig van me: Dat vrij zijn. Ik bouw immers wel een gat in mijn CV. Ik word dagelijks minder waard op de arbeidsmarkt. Ik zie ze al voor me: De werklozen, de huismoeders en andere tijdelijk niet-werkenden in Nederland waarop elke dag economisch wordt afgeschreven alsof het koelkasten zijn. Ik denk dat de gemiddelde werkgever al een stuk verder is dan deze denkwijze. Bovendien hoe ver wil je gaan om een perfect CV te krijgen? Studie doen die je niet leuk vindt? Banen laten schieten omdat je niet als jobhopper beschouwd wil worden?  Trouwen? 2 kinderen en een hond nemen? Botoxen?

Ik denk dat het allemaal in zo’n vaart niet zal lopen. Ik voorzie dat dergelijke “ideale” werknemers geleidelijk op raken en de arbeidsmarkt zodanig verandert dat niemand nog maalt om een bewuste of ongewilde loopbaanonderbreking. In de 21e eeuwse arbeidsverhoudingen zal het steeds meer de norm worden en, zolang iemand maar bereid is bij te leren, werkt het vermoedelijk zelfs voordelig. Het werkzame leven van de 20e en 21e eeuw zal sterk van elkaar gaan verschillen. Ik denk dat we van mono careers richting serial careers gaan en zie dat om me heen al gebeuren. Dat ziet er ongeveer zo uit:

Serial Career

Drivers

Er zijn twee belangijke drivers voor deze ontwikkeling. Jongere generaties zullen langer moeten doorwerken tot onze (if any) pensioengerechtigde leeftijd. Dat begint nu al en eindigt niet bij een leeftijd van 67 jaar. Hoewel we tegenwoordig steeds ouder worden zullen we die extra jaren voornamelijk ziek doorbrengen. We verliezen dus gezonde pensioenjaren en zullen daarom steeds minder bereid om het overgrote deel van de vrije tijd van ons leven helemaal aan het einde te plannen; Een periode waarin we nogal eens beperkt worden door onze gezondheid of dat van onze partner. Tegelijkertijd worden we schaars op de arbeidsmarkt en dat tekort is structureel (kijk verder dan de werkloosheid van de crisis, mensen. De demografie voorspelt een enorm tekort).

Men zal rekening gehouden met onze wensen en dat is naast een prettige inspirerende arbeidsomgeving (work-play balance) ook periodes van relatieve rust en ruimte voor volledige vrijheid (work-life belance).  Het tijdperk van een eenvoudige levensloop met een leerschool vooraf, een langdurig werkend bestaan afgesloten door een beschouwelijke rustfase, die we pensioen noemen, maakt langzaam plaats voor een cyclische lifestyle waarin we enkele intensieve vormende werkzame jaren afwisselen met een korte  periode van relatieve rust. Het mini-pensioen, zoals dat ooit is bedacht door Tim Ferris, is een feit.

Veranderende arbeidsmarkt

Ten tweede verandert de arbeidsmarkt zelf steeds sneller door de exponentiele trend van de technologische vooruitgang. Beroepen die eeuwen langzaam veranderden moeten in een dennium totaal opnieuw uitgevonden worden. Ik noem de winkeliers, uitgeverijen, journalistiek, recruitment, marketing, delen van de geneeskunde en binnenkort dankzij 3D printers ook delen van de productie. In een hoog tempo verdwijnen beroepen om  plaats te maken voor nieuwe. Om dicht bij mijzelf te blijven: Projectmanager internet bestond 20 jaar geleden niet. Uw dochter heeft straks een baan die nu nog niet bestaat  – voorzover er überhaupt nog klassieke banen bestaan en de arbeidsmarkt niet volledig gedomineerd wordt door zzp-ers. In die markt is niet alleen bedrijfstrouw (van wieg tot graf bij de baas) maar ook beroepstrouw niet langer vanzelfsprekend. De periode van een mini-pensioen kan zo ook een scharnier worden naar een nieuwe carriere in een jong beroep. De serial career is geboren.

Wat doe ik tijdens mijn mini-pensioen? Niet eens hele grote gebaren als een berg beklimmen of in retraite gaan. Hoeft voor mij ook niet. Ik zie het niet als een once in a lifetime opportunity. Gelegenheden kun je bovendien maken. Wat dan wel? Ik ben met een goede vriend met de trein dwars door Rusland gereisd, heb daarvoor mij Russich opgevijzeld. Daar ga ik nu mee door. Ik zoek mensen op die ik jaren niet heb gezien, doe vrijwilligerswerk, neem de tijd om me helemaal bij te lezen over interessante onderwerpen (over internet, social media, “the connected society” (wie een beter woord weet mag het zeggen), big data, online marketing, design, software development, scrum … dat soort dingen), doe hardloopwedstrijden, ga binnenkort naar Midden-Europa en besteed weer veel tijd aan het schrijven van muziek. En soms doe ik dagen helemaal niets. Eigenlijk typisch van die dingen die mensen zouden doen als ze ‘binnen’ zijn. Kortom: Genieten van schaarste: Vrijheid. En vooruit kijken naar een volgende stap in mijn seriele carriere, natuurlijk.