De discussie over het onverdoofd ritueel slachten werd de afgelopen tijd beheerst door dierengekkies en religieuze fanaten. Antropomorfisme versus exegeses. De dierengekkies, met als grote roerganger de PvdD, wonnen uiteindelijk ruim. Een steekhoudend argument heb ik van beide partijen nauwelijks gehoord. Gevolg is dan ook een draak van een besluit waar de hypocrisie vanaf druipt.

Niet ritueel genoeg

Onze arme lammetjes mogen dus niet meer onverdoofd ritueel geslacht worden. Bij een rake snede in de halsslagader treedt de dood niet altijd direct in; Het kan in seconden gebeuren, maar duurt soms ook 4 minuten. Dat is te lang en dus is het onaanvaardbaar dierenleed volgens een ruime meerderheid van de tweede kamer.

De regeling geldt niet voor haringen want die mogen gewoon onverdoofd blijven creperen. Ook voor mannelijke kuikens wordt niets geregeld; Die worden nog vaak onverdoofd vergast. Haringen en kuikens hebben in de optiek van onze zelfbenoemde dierenliefhebbers kennelijk geen utiliteitswaarde of hun dood is niet ritueel genoeg.

Allochtone lammetjes

Allochtone lammetjes hebben eveneens pech. Een importverbod op onverdoofd geslachte dieren komt er niet. Ook Duitse lammetjes kennen geen leed of ritueel slachten in het buitenland is toch nét even wat minder ritueel. Dat mensen die een koosjer- of halaldieet volgen voortaan hun vlees uit de buurlanden halen, wordt kennelijk irrelevant geacht. Dat er dus geen schaap minder ritueel wordt geslacht maar slechts op een andere plaats, is kennelijk niet ons probleem en dus geen probleem.

De regeling is niet alleen inconsequent en onvolledig, maar is ook nog eens een vorm van antropomorfisme: Een kwaal die de westerse samenlevingen al langer teistert, maar laatste jaren ernstige vormen begint aan te nemen. De voorstanders gaan er blind vanuit dat dierenleed hetzelfde is als mensenleed en omdat een dier niet voor zichzelf kan opkomen moet wij het beschermen.

Mensenleed

Maar de dieren waar het in kwestie om gaat kunnen helemaal geen pijn ervaren zoals mensen. Ze registreren uiteraard pijn en reageren erop, maar dat betekent nog niet dat ze die ervaren. Het hersengebied dat daar mede verantwoordelijk is – de Prefrontale Cortex – is bij deze dieren nauwelijks ontwikkeld. De dieren ontberen ook grotendeels empathie. Daarom kun je gerust een schaap slachten terwijl de rest er naar staat de kijken. Ze raken niet in paniek omdat ze niet doorhebben dat ze de volgenden zijn. Degenen die in paniek raken zijn mensen die ernaar kijken. Zij empathiseren de reactie van dieren op pijn en vertalen naar hun eigen pijnbeleving. Waar PvdD voorvrouw Marianne Thieme tranen van in haar ogen krijgt is dan ook vooral ingebeeld mensenleed.

Huisdierenbezitters zullen dit met stelligste willen ontkennen en met ladingen anekdotisch bewijs komen dat hun huisdier wel degelijk empathie en zelfs liefde kent. Deze mensen verwarren liefde met afhankelijkheid. Wie een huisdier overdoet naar een ander baasje zal zien hoe snel de nieuwe voedselleverancier de held is. Daar zit geen liefde bij.

Goed, nu zul je misschien zeggen “We weten nog niet exact hoe de hersenen van mens en dier werken, dus laten we het zekere voor het onzekere nemen en de dieren verplicht laten verdoven. Je weet maar nooit”. Hoewel dat de regeling nog steeds hypocriet maakt, is dat op zich een begrijpelijk en verdedigbaar argument, maar wacht even: Hoe doen we dat met mensen?

Pijn bij Alzheimer

Dementerende bejaarden mogen niet geëuthanaseerd worden omdat ze niet langer wilsbekwaam zijn. In de praktijk laten we deze mensen gerust aftakelen en uiteindelijk versterven. Versterven is jargon voor iemand laten uitdrogen en uithongeren. Dit kan meer dan 2 weken duren; het proces van totale mentale achteruitgang en hulpbehoevendheid neemt jaren in beslag. Als je niet meer kunt kiezen gaan we er dus vanuit dat je standaardvoorkeur voor de dood is om je jaren te laten aftakelen om vervolgens wekenlang te laten uitdrogen. Als een veehouder zo met zijn koeien omgaat kan hij zijn tent sluiten.

Het is helemaal niet zeker dat mensen in de laatste fase van Alzheimer niets meer voelen. Hoewel mensen in een vergevorderd stadium van de ziekte van Alzheimer een zeer zware hersenbeschadiging hebben, zijn sommige hersengebieden nog redelijk in tact. Menselijke pijnprikkels volgen twee routes. Één leidt naar een hersencircuit dat pijn registreert. Dit werkt bij Alzeimer patiënten nog vrijwel normaal en daarom hebben ze een normale pijngrens. De tweede leidt naar het systeem dat emotionele invulling aan de pijn geeft. Dit hersengebied is zwaar beschadigd. Ze kunnen de pijn vaak niet plaatsen en zullen anders reageren dan gezonde mensen. Daarom is pijnherkenning bij Alzheimerpatiënten vaak zo moeilijk*. Net als bij dieren weten we bij Alzheimer patiënten nog niet helemaal hoe de hersenen werken, maar hier is het kennelijk geen enkel probleem om een langdurige aftakeling voor te schrijven, waarvan we per individu nauwelijks een idee hebben of die pijnlijk verloopt.

Testament

Ik vermoed dat dit verschil in pijn communicatie de reden is dat het hele land op zijn kop staat van lammetjes die misschien 4 minuten lijden, terwijl bijna geen hond opkijkt naar het lot van terminale Alzheimerpatiënten. Het lammetje toont pijn en daarmee kunnen we ons associëren. Een Alzheimerpatient heeft misschien wel veel meer pijn, maar kan die niet meer tonen en ach, wat we niet zien is er niet. Pijn tonen is het ticket voor massaal medelijden, pijn hebben is irrelevant.

Ik ga mijn testament aanpassen. Als ik ooit dement word wil ik onverdoofd ritueel worden geslacht met een mes in mijn halsslagader. In maximaal 4 minuten pijn van mijn ellende af. Ik teken ervoor.

*Verkorte en vereenvoudigde uiteenzetting over pijnbestrijding bij de ziekte van Alzheimer uit “Wij zijn ons Brein” van Dick Swaab, met name p. 412-416. ISBN 978 90 254 3522 6